Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 21. April 2013, 17:10
od slavonija035
[dispmath]\begin{array}{l}
554.\;\int\sqrt x\ln x\mathrm dx\\
557.\;\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx\\
558.\;\int x\:\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx
\end{array}[/dispmath]
parcijalna integracija, pa ako netko bude imao vremena idućih dana neka riješi. nije hitno, ali želim znati kako postaviti uopće ove zadatke :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 21. April 2013, 19:55
od Daniel
slavonija035 je napisao:[dispmath]554.\;\int\sqrt x\ln x\mathrm dx[/dispmath]

[inlmath]u=\ln x\\
\mathrm du=\frac{\mathrm dx}{x}\\
\mathrm dv=\sqrt x\mathrm dx\\
v=\frac{2}{3}x^\frac{3}{2}[/inlmath]
[dispmath]=\frac{2}{3}x^\frac{3}{2}\ln x-\frac{2}{3}\int x^\frac{3}{2}\frac{\mathrm dx}{x}=\frac{2}{3}x^\frac{3}{2}\ln x-\frac{2}{3}\int x^\frac{1}{2}\mathrm dx=\frac{2}{3}x^\frac{3}{2}\ln x-\frac{2}{3}\frac{x^\frac{3}{2}}{\frac{3}{2}}+c=\frac{2}{3}x^\frac{3}{2}\ln x-\frac{4}{9}x^\frac{3}{2}+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 21. April 2013, 20:03
od Daniel
slavonija035 je napisao:[dispmath]557.\;\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx[/dispmath]

[inlmath]u=\cos\left(\ln x\right)\\
\mathrm du=-\sin\left(\ln x\right)\frac{\mathrm dx}{x}\\
\mathrm dv=\mathrm dx\\
v=x[/inlmath]
[dispmath]=x\cos\left(\ln x\right)+\int x\sin\left(\ln x\right)\frac{\mathrm dx}{x}=x\cos\left(\ln x\right)+\int\sin\left(\ln x\right)\mathrm dx=[/dispmath]
Integral [inlmath]\int\sin\left(\ln x\right)\mathrm dx[/inlmath]:
[inlmath]u=\sin\left(\ln x\right)\\
\mathrm du=\cos\left(\ln x\right)\frac{\mathrm dx}{x}\\
\mathrm dv=\mathrm dx\\
v=x[/inlmath]
[dispmath]=x\cos\left(\ln x\right)+x\sin\left(\ln x\right)-\int x\cos\left(\ln x\right)\frac{\mathrm dx}{x}=x\cos\left(\ln x\right)+x\sin\left(\ln x\right)-\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx=[/dispmath]
Dakle,
[dispmath]\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx=x\cos\left(\ln x\right)+x\sin\left(\ln x\right)-\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx[/dispmath][dispmath]2\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx=x\cos\left(\ln x\right)+x\sin\left(\ln x\right)+c[/dispmath][dispmath]\int\cos\left(\ln x\right)\mathrm dx=\frac{x}{2}\left[\cos\left(\ln x\right)+\sin\left(\ln x\right)\right]+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 21. April 2013, 20:33
od Daniel
slavonija035 je napisao:[dispmath]558.\;\int x\:\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx[/dispmath]

[inlmath]u=x\:\mathrm{arctg}\:x\\
\mathrm du=\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx+\frac{x}{1+x^2}\mathrm dx\\
\mathrm dv=\mathrm dx\\
v=x[/inlmath]
[dispmath]=x^2\mathrm{arctg}\:x-\int x\left(\mathrm{arctg}\:x+\frac{x}{1+x^2}\right)\mathrm dx=x^2\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-\int\frac{x^2}{1+x^2}\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=x^2\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-\int\frac{1+x^2-1}{1+x^2}\mathrm dx=x^2\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-\int\frac{1+x^2}{1+x^2}\mathrm dx+\int\frac{\mathrm dx}{1+x^2}=[/dispmath][dispmath]=x^2\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-\int\mathrm dx+\mathrm{arctg}\:x=\left(x^2+1\right)\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-x[/dispmath]
Dakle,
[dispmath]\int x\:\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx=\left(x^2+1\right)\mathrm{arctg}\:x-\int x\mathrm{arctg}\:x\mathrm dx-x[/dispmath][dispmath]2\int x\:\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx=\left(x^2+1\right)\mathrm{arctg}\:x-x+c[/dispmath][dispmath]\int x\:\mathrm{arctg}\:x\:\mathrm dx=\frac{x^2+1}{2}\mathrm{arctg}\:x-\frac{x}{2}+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 11:09
od eseper
[dispmath]\int\frac{x}{\sin^2x}\mathrm dx[/dispmath]
Ovo se rješava preko pravila za parcijalnu integraciju, ali buni me ovaj nazivnik. Možemo li sve "pretvoriti" u brojnik i tek onda rješavati zadatak?

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 12:09
od Daniel
Nisam baš shvatio šta podrazumevaš pod „pretvaranjem“ u brojnik? Nazivnik ne treba da te zbunjuje, budući da postoji tablični integral [inlmath]\int\frac{\mathrm dx}{\sin^2 x}=-\mathrm{ctg}\:x+c[/inlmath], koji ćemo iskoristiti u parcijalnoj integraciji:

[inlmath]u=x\\
\mathrm du=\mathrm dx\\
\mathrm dv=\frac{\mathrm dx}{\sin^2 x}\\
v=\int\frac{\mathrm dx}{\sin^2 x}=-\mathrm{ctg}\:x[/inlmath]
[dispmath]\int\frac{x}{\sin^2 x}\mathrm dx=-x\mathrm{ctg}\:x+\int\mathrm{ctg}\:x\mathrm dx=-x\mathrm{ctg}\:x+\int\frac{\cos x}{\sin x}\mathrm dx=\cdots[/dispmath]
pa zatim smena [inlmath]\sin x=t,\;\cos x\mathrm dx=\mathrm dt[/inlmath]...

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 13:48
od eseper
Hvala, riješio sam zadatak do kraja i ispalo mi je
[dispmath]\int\frac{x}{\sin^2x}=-x\mathrm{ctg}\:x+\ln |\sin x|+C[/dispmath]
:)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 14:19
od Daniel
:correct-box:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 14:41
od eseper
Dalje
[dispmath]\int x^3\sin x\mathrm dx[/dispmath]
nakon što sam se 2 puta poslužio parcijalnom integracijom došao sam do ovoga:
[dispmath]-x^3\cos x+3x^2\sin x-6\int x\sin x\mathrm dx[/dispmath]
Ako je sve prethodno dobro, kako dalje? Ponovno parcijalnu integraciju preostalog integrala ili možda na način da stavim da je [inlmath]I=\int x\sin x\mathrm dx[/inlmath] pa rješavam dalje? :)

Edit: Napravio sam treću zaredom parcijalnu i dobio sljedeće rješenje zadatka (nadam se točno :) ):
[dispmath]-x^3\cos x+3x^2\sin x+6x\cos x-6\sin x+C[/dispmath] :) Ovo bi se moglo još srediti izlučivanjem [inlmath]x^2[/inlmath] iz prva dva člana i [inlmath]6[/inlmath] iz druga dva.

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 15:00
od Daniel
:correct: Sve tačno.

eseper je napisao:Ovo bi se moglo još srediti izlučivanjem [inlmath]x^2[/inlmath] iz prva dva člana i [inlmath]6[/inlmath] iz druga dva.

Ili, još bolje, izlučivanjem [inlmath]x\cos x[/inlmath] iz [inlmath]1.[/inlmath] i [inlmath]3.[/inlmath] sabirka i [inlmath]3\sin x[/inlmath] iz [inlmath]2.[/inlmath] i [inlmath]4.[/inlmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 18:16
od eseper
Evo sljedećeg:
[dispmath]\int\sin x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2x}\right)\mathrm dx[/dispmath]
Vjerojatno će se raditi sa supstitucijom, ali mi ništa na pada napamet. Pretpostavljam da ćemo se korjena trebati rješiti na način da [inlmath]\frac{1}{2}[/inlmath] pređe ispred integrala. Postoje još neke pretpostavke, ali to ostavljam profesionalcima :P :P

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 19:41
od Daniel
Radi se i parcijalnom i supstitucijom:
[dispmath]\int\sin x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)\\
\mathrm du=\cdots =\frac{-\sin x\cancel{\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)}}{\sqrt{1+\cos^2 x}\cancel{\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)}}\mathrm dx=\frac{-\sin x}{\sqrt{1+\cos^2 x}}\mathrm dx\\
\mathrm dv=\sin x\mathrm dx\\
v=-\cos x[/inlmath]
[dispmath]=-\cos x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)-\int\cos x\frac{\sin x}{\sqrt{1+\cos^2 x}}\mathrm dx=[/dispmath]
Smena:
[inlmath]\cos x=t\\
-\sin x\mathrm dx=\mathrm dt[/inlmath]
[dispmath]=-\cos x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)+\int\frac{t}{\sqrt{1+t^2}}\mathrm dt=-\cos x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)+\frac{1}{2}\int\frac{\mathrm d\left(t^2\right)}{\sqrt{1+t^2}}=[/dispmath][dispmath]=-\cos x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)+\cancel{\frac{1}{2}}\frac{\left(1+t^2\right)^\frac{1}{2}}{\cancel{\frac{1}{2}}}+c=[/dispmath][dispmath]=\sqrt{1+\cos^2 x}-\cos x\ln\left(\cos x+\sqrt{1+\cos^2 x}\right)+c[/dispmath]


Ostao sam ti dužan i jedan odgovor u vezi s prethodnim zadatkom:
eseper je napisao:Dalje
[dispmath]\int x^3\sin x\mathrm dx[/dispmath]
...
ili možda na način da stavim da je [inlmath]I=\int x\sin x\mathrm dx[/inlmath] pa rješavam dalje? :)

[inlmath]I=\int x\sin x\mathrm dx[/inlmath] bi imalo smisla da ti je i početni integral glasio isto tako. Međutim, u početnom integralu ti je [inlmath]x[/inlmath] dignuto na [inlmath]3.[/inlmath] stepen, tako da bi uvođenjem [inlmath]I=\int x\sin x\mathrm dx[/inlmath] doveo do sabiranja baba i žaba. :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 19:52
od eseper
Hvala na iscrpnom rješenju. Što se tiče [inlmath]I[/inlmath], to uopće nisam znao do prije sat vremena kada sam shvatio kada se uopće koristi [inlmath]I[/inlmath] 8-)

Sada još jedno čisto teoretsko pitanje. Kako da prepoznam zadatak u kojem treba koristiti samo metodu supstitucije ili samo parcijalnu integraciju ili oboje u kombinaciji kao što je u ovom prethodnom primjeru slučaj? Postoji li neko pravilo ili treba razviti intuiciju za prepoznavanje? :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Utorak, 09. Jul 2013, 20:02
od Daniel
Ne postoji neko tačno određeno pravilo. Ponekad je potrebno isprobavati više načina, dok na kraju ne nabodeš onaj koji „upali“. Naravno, vrlo je korisna i intuicija, jer što si intuiciju bolje razvio, to će ti u proseku biti potrebno manje pokušaja dok ne naiđeš na onaj pravi.

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Sreda, 10. Jul 2013, 11:44
od eseper
Sljedeći
[dispmath]\int\frac{x\cos(x)}{\sin^3 x}[/dispmath]
Sredio sam tako da bude [dispmath]\int\frac{x\:\mathrm{ctg}(x)}{\sin^2 (x)}[/dispmath]
Ako treba zapisati u takvom obliku, onda iza toga ide parcijalna integracija...

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Sreda, 10. Jul 2013, 14:50
od Daniel
Nije bilo potrebe za tim sređivanjem. Samo primeniš parcijalnu:

[inlmath]u=x\\
\mathrm du=\mathrm dx\\
\mathrm dv=\frac{\cos x}{\sin^3 x}\mathrm dx\\
v=\int\mathrm dv=\int\frac{\cos x}{\sin^3 x}\mathrm dx=\int\frac{\mathrm d\left(\sin x\right)}{\sin^3 x}=-\frac{1}{2\sin^2 x}[/inlmath]

Treba da se dobije rezultat
[dispmath]-\frac{x}{2\sin^2 x}-\frac{\mathrm{ctg}\:x}{2}+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Sreda, 10. Jul 2013, 16:47
od eseper
Dobio sam identično, hvala.

Još jedna stvar me zanima, evo uzmimo ovaj primjer:
[dispmath]\int\frac{x}{e^{2x}}\mathrm dx[/dispmath]
Zanima me da li je svejedno ako za [inlmath]u[/inlmath] uzmem da je [inlmath]x[/inlmath], a za [inlmath]\mathrm dv[/inlmath] da je [inlmath]\frac{\mathrm dx}{e^{2x}}[/inlmath]. Što ako uzmem obrnuto i postoji li neko posebno pravilo, što se uzima za [inlmath]u[/inlmath], a što za [inlmath]\mathrm dv[/inlmath]? Ili i to moram isprobavati?

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 09:13
od Daniel
Sa'ćemo da vidimo da li je svejedno: :) Uzmimo da je [inlmath]u=e^{-2x}[/inlmath] i [inlmath]\mathrm dv=x\mathrm dx[/inlmath]

[inlmath]\mathrm du=-2e^{-2x}\mathrm dx\\
v=\frac{x^2}{2}[/inlmath]
[dispmath]\int\frac{x}{e^{2x}}\mathrm dx=\frac{x^2 e^{-2x}}{2}+\int\frac{x^2}{\cancel 2}\cdot\cancel 2e^{-2x}\mathrm dx=\frac{x^2 e^{-2x}}{2}+\int\ x^2 e^{-2x}\mathrm dx[/dispmath]
I, umesto da se oslobodimo faktora [inlmath]x[/inlmath] pod integralom, sada smo još dobili [inlmath]x^2[/inlmath]. :scared-yipes:
Ako bismo i na taj nov integral primenili parcijalnu sa [inlmath]u=e^{-2x}[/inlmath] i [inlmath]\mathrm dv=x^2\mathrm dx[/inlmath], dobili bismo integral u kome figuriše [inlmath]x^3[/inlmath], zatim primenom naredne parcijalne sa [inlmath]u=e^{-2x}[/inlmath] i [inlmath]\mathrm dv=x^3\mathrm dx[/inlmath] figurisalo bi [inlmath]x^4[/inlmath] itd. Svaki put za jedan stepen više.

Zato, kada pod integralom imamo proizvod stepene i eksponencijalne funkcije, za [inlmath]u[/inlmath] uzimamo stepenu funkciju, a za [inlmath]v[/inlmath] eksponencijalnu – a ne obrnuto, kao što je to učinjeno u prethodnom (bezuspešnom :) ) primeru.

Dakle:
[inlmath]u=x\\
\mathrm du=\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-2x}\mathrm dx\\
v=-\frac{1}{2}e^{-2x}[/inlmath]
[dispmath]\int\frac{x}{e^{2x}}\mathrm dx=-\frac{x}{2}e^{-2x}+\frac{1}{2}\int e^{-2x}\mathrm dx=-\frac{x}{2}e^{-2x}-\frac{1}{4}\int e^{-2x}\mathrm d\left(-2x\right)=-\frac{x}{2}e^{-2x}-\frac{e^{-2x}}{4}+c[/dispmath]
Da smo, kojim slučajem, imali [inlmath]\int\frac{x^n}{e^{2x}}\mathrm dx[/inlmath], radili bismo parcijalnu [inlmath]n[/inlmath] puta, pri čemu bismo svakom primenom parcijalne dobijali nov integral sa stepenom [inlmath]x[/inlmath] nižim za jedan, dok se na kraju ne oslobodimo stepene funkcije:

[inlmath]u=x^n\\
\mathrm du=nx^{n-1}\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-2x}\mathrm dx\\
v=-\frac{1}{2}e^{-2x}[/inlmath]
[dispmath]\int\frac{x^n}{e^{2x}}\mathrm dx=-\frac{x^n}{2}e^{-2x}+\frac{n}{2}\int x^{n-1}e^{-2x}\mathrm dx[/dispmath]
pa onda:

[inlmath]u=x^{n-1}\\
\mathrm du=\left(n-1\right)x^{n-2}\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-2x}\mathrm dx\\
v=-\frac{1}{2}e^{-2x}[/inlmath]

itd.

Dakle, [inlmath]u[/inlmath] je stepena funkcija, [inlmath]v[/inlmath] je eksponencijalna.

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 11:10
od eseper
Hvala, to sam razumio :) Evo sljedećeg zadatka:
[dispmath]\int\cos^2 x\mathrm dx[/dispmath]
Ovaj zadatak se može rješiti metodom zamjene, ali se u zadatku traži parcijalnom derivacijom.

Metodom zamjene dobio sam [dispmath]\int\cos^2 x\mathrm dx=\frac{x}{2}+\frac{\sin 2x}{4}+C[/dispmath]
Kako ovo rješiti parcijalnom integracijom? Pokušavao sam tako da zapišem kao[inlmath]\int\cos x\cos x\mathrm dx[/inlmath], ali ne ide :(

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 11:40
od Daniel
Ni ja ne vidim način kako ovo uraditi parcijalnom. :eusa-think: Ali, ne vidim način ni kako uraditi metodom zamene. Koju si zamenu uveo?

Jedini način koji ja vidim je preko formule za polovinu ugla:
[dispmath]\int\cos^2\! x\:\mathrm dx=\int\frac{1+\cos 2x}{2}\mathrm dx=\frac{1}{2}\int\mathrm dx+\frac{1}{4}\int\cos 2x\:\mathrm d\left(2x\right)=\frac{x}{2}+\frac{1}{4}\sin 2x+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 11:45
od eseper
Izvinjavam se, greška, nisam uveo metodu zamjene nego sam upravo napravio rastav na formulu za polovični argument i rješio na isti taj način. :)

I mene buni kako to riješiti parcijalnom. Očito nikako. Kao rješenje za parcijalnu im stoji: [dispmath]\cos(x)\sin(x)-\frac{1}{2}\sin 2(x)+C[/dispmath]
Bolje ne razbijati glavu ovim :lol:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 11:52
od Daniel
Jedino ako su mislili na ovakav način preko parcijalne:
[dispmath]\int\cos^2\!x\:\mathrm dx=\int\cos x\cos x\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\cos x\\
\mathrm du=-\sin x\mathrm dx\\
\mathrm dv=\cos x\mathrm dx\\
v=\sin x[/inlmath]
[dispmath]=\sin x\cos x+\int\sin^2\!x\:\mathrm dx=\sin x\cos x+\int\left(1-\cos^2\!x\:\right)\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\sin x\cos x+\int\mathrm dx-\int\cos^2\!x\:\mathrm dx=\sin x\cos x+x-\int\cos^2\!x\:\mathrm dx[/dispmath][dispmath]\Rightarrow\quad 2\int\cos^2\!x\:\mathrm dx=\sin x\cos x+x[/dispmath][dispmath]\int\cos^2\!x\:\mathrm dx=\frac{1}{2}\sin x\cos x+\frac{x}{2}+c[/dispmath]
što je, zapravo, isto rešenje kao i
[dispmath]\int\cos^2\!x\:\mathrm dx=\frac{1}{4}\sin 2x+\frac{x}{2}+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 11:59
od Daniel
Inače, njihovo rešenje za parcijalnu je očigledno pogrešno, jer je
[dispmath]\cos x\sin x-\frac{1}{2}\sin 2x+c=\cos x\sin x-\frac{1}{\cancel 2}\cdot\cancel 2\sin x\cos x+c=\cancel{\cos x\sin x}-\cancel{\sin x\cos x}+c=c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 13:34
od eseper
Isto sam i ja dobijao, zato mi je bilo čudno :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 14:37
od eseper
Sljedeći:
[dispmath]\int\frac{\cos\left(\frac{x}{2}\right)}{e^x}\mathrm dx[/dispmath]
Parcijalnom integracijom sam uvrstio da je
[inlmath]u=\frac{1}{e^x}\dots\mathrm du=-\frac{1}{e^x}\mathrm dx;\\
\mathrm dv=\cos\left(\frac{x}{2}\right)\mathrm dx\dots v=2\sin\left(\frac{x}{2}\right)[/inlmath]

Kao konačno rješenje dobio sam
[dispmath]I=-\frac{2}{3}\frac{\sin\frac{x}{2}}{e^x}-\frac{4}{3}\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 17:20
od Daniel
Kanda si negde malo zabrljao... Parcijalna ti je dobra, sve je tako kako si napisao, pa onda ide
[dispmath]\frac{2\sin\frac{x}{2}}{e^x}+2\int\frac{\sin\frac{x}{2}}{e^x}\mathrm dx[/dispmath]
pa opet parcijalna
[inlmath]\begin{array}{ll}
u=\frac{1}{e^x} & \mathrm du=-\frac{\mathrm dx}{e^x}\\
\mathrm dv=\sin\frac{x}{2}\mathrm dx & v=-2\cos\frac{x}{2}
\end{array}[/inlmath]
[dispmath]\frac{2\sin\frac{x}{2}}{e^x}+2\left(-\frac{2\cos\frac{x}{2}}{e^x}-2\int\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}\right)[/dispmath][dispmath]\int\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}=\frac{2\sin\frac{x}{2}}{e^x}-\frac{4\cos\frac{x}{2}}{e^x}-4\int\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}[/dispmath][dispmath]5\int\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}=\frac{2\sin\frac{x}{2}}{e^x}-\frac{4\cos\frac{x}{2}}{e^x}+c[/dispmath][dispmath]\int\frac{\cos\frac{x}{2}}{e^x}=\frac{2}{5e^x}\left(\sin\frac{x}{2}-2\cos\frac{x}{2}\right)+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 18:31
od eseper
Hvala, našao sam grešku. Umjesto (...) [inlmath]-4I[/inlmath], meni je bilo [inlmath]+4I[/inlmath], a odatle i trećine u rješenju ;) Uvijek taj vražji znak... :psuje: :lol:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 11. Jul 2013, 18:34
od Daniel
Proveri onda i zbog čega si dobio minus ispred sabirka s kosinusom... S tom greškom trebalo je da ti ispadne plus...

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Petak, 12. Jul 2013, 10:36
od eseper
Našao sam uzrok...

Sljedeći zadatak naizgled pari kompliciran, ali ipak nije ako nisam šta pogriješio. Napisat ću cijeli postupak:
[dispmath]\int\mathrm{arctg}^2x\frac{\ln(\mathrm{arctg}\:x)}{x^2+1}\mathrm dx[/dispmath]
Supstitucija
[inlmath]t=\mathrm{arctg}\:x\\
\mathrm dt=\frac{1}{x^2+1}\mathrm dx[/inlmath]
[dispmath]\int t^2\ln(t)\mathrm dt[/dispmath]
Sada parcijalna integracija
[inlmath]u=\ln(t)\\
\mathrm du=\frac{1}{t}\mathrm dt\\
\mathrm dv=t^2\mathrm dt\\
v=\frac{1}{3}t^3[/inlmath]
[dispmath]t^3\frac{1}{3}\ln(t)-\frac{t^3}{9}+C=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{3}(\mathrm{arctg}\:x)^3\ln (\mathrm{arctg}\:x)-\frac{(\mathrm{arctg}\:x)^3}{9}+C[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Petak, 12. Jul 2013, 11:02
od Daniel
:correct: Jeste, sve je tačno. Možeš još da izvučeš ispred zagrade [inlmath]\frac{\mathrm{arctg}^3 x}{9}[/inlmath] i da rezultat zapišeš u obliku
[dispmath]\frac{1}{9}\mathrm{arctg}^3 x\left[3\ln\left(\mathrm{arctg}\:x\right)-1\right]+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Petak, 12. Jul 2013, 17:55
od eseper
Ako može postupak za ovaj zadatak, izgubim se svaki put :evil:
[dispmath]\int\frac{\left(\arccos^2x\right)e^{3\arccos x}}{-\sqrt{1-x^2}}[/dispmath]
Hvala

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Petak, 12. Jul 2013, 18:39
od Daniel
Uvek zaboraviš da na kraju napišeš [inlmath]\mathrm dx[/inlmath]. :P
[dispmath]\int\frac{\left(\arccos^2 x\right)e^{3\arccos x}}{-\sqrt{1-x^2}}\mathrm dx[/dispmath]
Smena:
[inlmath]t=\arccos x\\
\mathrm dt=-\frac{\mathrm dx}{\sqrt{1-x^2}}[/inlmath]
[dispmath]\int t^2 e^{3t}\mathrm dt[/dispmath]
Pa sad parcijalna. Kao što nedavno zaključismo, kad imamo proizvod stepene i eksponencijalne funkcije, za [inlmath]u[/inlmath] uzimamo stepenu, a za [inlmath]v[/inlmath] eksponencijalnu funkciju i primenjujemo parcijalnu onoliko puta koliki je stepen te stepene funkcije (u ovom slučaju, dakle, dva puta).

[inlmath]u=t^2\\
\mathrm du=2t\mathrm dt\\
\mathrm dv=e^{3t}\mathrm dt\\
v=\frac{1}{3}e^{3t}[/inlmath]
[dispmath]\frac{1}{3}t^2e^{3t}-\frac{2}{3}\int t e^{3t}\mathrm dt[/dispmath]
[inlmath]u=t\\
\mathrm du=\mathrm dt\\
\mathrm dv=e^{3t}\mathrm dt\\
v=\frac{1}{3}e^{3t}[/inlmath]
[dispmath]\frac{1}{3}t^2e^{3t}-\frac{2}{3}\left(\frac{1}{3}t e^{3t}-\frac{1}{3}\int e^{3t}\mathrm dt\right)=\frac{1}{3}t^2e^{3t}-\frac{2}{9}t e^{3t}+\frac{2}{9}\int e^{3t}\mathrm dt=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{3}t^2e^{3t}-\frac{2}{9}t e^{3t}+\frac{2}{27} e^{3t}+c=\frac{e^{3t}}{27}\left(9t^2-6t+2\right)+c=[/dispmath][dispmath]=\frac{e^{3\arccos x}}{27}\left(9\arccos^2 x-6\arccos x+2\right)+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Petak, 12. Jul 2013, 18:57
od eseper
[inlmath]\mathrm dx[/inlmath] mi je uvijek u drugom planu, iako ne bi smio biti :mrgreen:

Hvala. Malo sam se pogubio bio u onim supstitucijama, ali u principu zadatak je vrlo sličan prethodnome... :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Subota, 13. Jul 2013, 12:08
od eseper
1.


[dispmath]\int\frac{\sin^2 x}{e^x}\mathrm dx[/dispmath]
Ovo sam išao rješvati preko parcijalne,

[inlmath]u=\frac{1}{e^x}\\
\mathrm du=-\frac{1}{e^x}\mathrm dx\\
\mathrm dv=\sin^2 x\mathrm dx\\
v=\int\sin^2 x\mathrm dx=\frac{x}{2}-\frac{1}{4}\sin(2x)+C[/inlmath]

itd. ali ovo definitivno nije dobar način jer se zadatak jako zakomplicira i nema mu kraja, iako se vjerovatno može rješiti ovako... Postoji li možda neki trik kojim bi ovo pojednostavnili, a da ga nisam uočio? :D

2.


[dispmath]\int x^2\mathrm{arctg}\:3x\mathrm dx[/dispmath]
Parcijalnom integracijom se zadatak jednostavno rješava, ali se u toku zadatka dođe do ovoga:
[dispmath]\int\frac{x^3}{1+9x^2}\mathrm dx[/dispmath]
Ako nešto ne grješim, ovaj integral se ne može rješiti nikako osim rastavom na[dispmath]\int\left(\frac{x}{9}-\frac{x}{9\left(1+9x^2\right)}\right)\mathrm dx[/dispmath] međutim, kako doći do tog rastava? Dijeljenjem polinoma ili na neki drugi način?

i
3.


[dispmath]\int x\mathrm{tg}^2 x\mathrm dx[/dispmath]
Ne treba mi rješenje zadatka nego samo uputa. Pretpostavljam da se [inlmath]\mathrm{tg}^2x[/inlmath] treba u nešto raspisati, jer kada se odmah ide preko parcijalne integracije ne ispada mi...

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 10:41
od Daniel
eseper je napisao:1.


[dispmath]\int\frac{\sin^2 x}{e^x}\mathrm dx[/dispmath]
Ovo sam išao rješvati preko parcijalne,

[inlmath]u=\frac{1}{e^x}\\
\mathrm du=-\frac{1}{e^x}\mathrm dx\\
\mathrm dv=\sin^2 x\mathrm dx\\
v=\int\sin^2 x\mathrm dx=\frac{x}{2}-\frac{1}{4}\sin(2x)+C[/inlmath]

itd. ali ovo definitivno nije dobar način jer se zadatak jako zakomplicira i nema mu kraja, iako se vjerovatno može rješiti ovako... Postoji li možda neki trik kojim bi ovo pojednostavnili, a da ga nisam uočio? :D

[inlmath]1.[/inlmath] način:
[dispmath]\int\frac{\sin^2 x}{e^x}\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\sin^2 x\\
\mathrm du=2\sin x\cos x\mathrm dx=\sin 2x\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-e^{-x}\sin^2 x+\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx\quad\left(1\right)[/dispmath][dispmath]\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\sin 2x\\
\mathrm du=2\cos 2x\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-e^{-x}\sin 2x+2\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\cos 2x\\
\mathrm du=-2\sin 2x\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-e^{-x}\sin 2x+2\left(-e^{-x}\cos 2x-2\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx\right)=-e^{-x}\sin 2x-2e^{-x}\cos 2x-4\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx[/dispmath][dispmath]\Rightarrow\quad 5\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx=-e^{-x}\sin 2x-2e^{-x}\cos 2x+c[/dispmath][dispmath]\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx=-\frac{1}{5}e^{-x}\sin 2x-\frac{2}{5}e^{-x}\cos 2x+c[/dispmath]
pa to vratimo u [inlmath]\left(1\right)[/inlmath]
[dispmath]-e^{-x}\sin^2 x-\frac{1}{5}e^{-x}\sin 2x-\frac{2}{5}e^{-x}\cos 2x+c=-e^{-x}\left(\sin^2 x+\frac{1}{5}\sin 2x+\frac{2}{5}\cos 2x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-e^{-x}\left(\sin^2 x+\frac{1}{5}\sin 2x+\frac{2}{5}\cos^2 x-\frac{2}{5}\sin^2 x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-e^{-x}\left(\sin^2 x+\frac{1}{5}\sin 2x+\frac{2}{5}-\frac{2}{5}\sin^2 x-\frac{2}{5}\sin^2 x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-e^{-x}\left(\frac{1}{5}\sin^2 x+\frac{1}{5}\sin 2x+\frac{2}{5}\right)+c=-\frac{e^{-x}}{5}\left(\sin^2 x+\sin 2x+2\right)+c[/dispmath]


[inlmath]2.[/inlmath] način:
[dispmath]\int\frac{\sin^2 x}{e^x}\mathrm dx=\int e^{-x}\frac{1-\cos 2x}{2}\mathrm dx=-\frac{1}{2}e^{-x}-\frac{1}{2}\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx\quad\left(1\right)[/dispmath][dispmath]\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\cos 2x\\
\mathrm du=-2\sin 2x\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-e^{-x}\cos 2x-2\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=\sin 2x\\
\mathrm du=2\cos 2x\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-e^{-x}\cos 2x-2\left(-e^{-x}\sin 2x+2\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx\right)=-e^{-x}\cos 2x+2e^{-x}\sin 2x-4\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]\Rightarrow\quad 5\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx=-e^{-x}\cos 2x+2e^{-x}\sin 2x+c[/dispmath][dispmath]\int e^{-x}\cos 2x\mathrm dx=-\frac{1}{5}e^{-x}\cos 2x+\frac{2}{5}e^{-x}\sin 2x+c[/dispmath]
pa to vratimo u [inlmath]\left(1\right)[/inlmath]
[dispmath]-\frac{1}{2}e^{-x}-\frac{1}{2}\left(-\frac{1}{5}e^{-x}\cos 2x+\frac{2}{5}e^{-x}\sin 2x\right)+c=-\frac{1}{2}e^{-x}+\frac{1}{10}e^{-x}\cos 2x-\frac{1}{5}e^{-x}\sin 2x+c=[/dispmath][dispmath]=-\frac{1}{10}e^{-x}\left(5-\cos 2x+2\sin 2x\right)+c=-\frac{1}{10}e^{-x}\left(5-\cos^2 x+\sin^2 x+2\sin 2x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-\frac{1}{10}e^{-x}\left(5-1+\sin^2 x+\sin^2 x+2\sin 2x\right)+c=-\frac{1}{10}e^{-x}\left(4+2\sin^2 x+2\sin 2x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-\frac{1}{5}e^{-x}\left(2+\sin^2 x+\sin 2x\right)+c[/dispmath]


A može i na način na koji si započeo:
[dispmath]\frac{xe^{-x}}{2}-\frac{1}{4}e^{-x}\sin 2x+\int\left(\frac{xe^{-x}}{2}-\frac{1}{4}e^{-x}\sin 2x\right)\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{xe^{-x}}{2}-\frac{1}{4}e^{-x}\sin 2x+\frac{1}{2}\int xe^{-x}\mathrm dx-\frac{1}{4}\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx\quad\left(1\right)[/dispmath][dispmath]\int xe^{-x}\mathrm dx=[/dispmath]
[inlmath]u=x\\
\mathrm du=\mathrm dx\\
\mathrm dv=e^{-x}\mathrm dx\\
v=-e^{-x}[/inlmath]
[dispmath]=-xe^{-x}+\int e^{-x}\mathrm dx=-xe^{-x}-e^{-x}+c\quad\left(2\right)[/dispmath]
U [inlmath]1.[/inlmath] načinu već je pokazano kako se izračunava [inlmath]\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx[/inlmath], pri čemu se dobije
[dispmath]\int e^{-x}\sin 2x\mathrm dx=-\frac{1}{5}e^{-x}\sin 2x-\frac{2}{5}e^{-x}\cos 2x+c\quad\left(3\right)[/dispmath]
Uvrstimo [inlmath]\left(2\right)[/inlmath] i [inlmath]\left(3\right)[/inlmath] u [inlmath]\left(1\right)[/inlmath]:
[dispmath]\frac{xe^{-x}}{2}-\frac{1}{4}e^{-x}\sin 2x+\frac{1}{2}\left(-xe^{-x}-e^{-x}\right)-\frac{1}{4}\left(-\frac{1}{5}e^{-x}\sin 2x-\frac{2}{5}e^{-x}\cos 2x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=\cancel{\frac{xe^{-x}}{2}}-\frac{1}{4}e^{-x}\sin 2x-\cancel{\frac{1}{2}xe^{-x}}-\frac{1}{2}e^{-x}+\frac{1}{20}e^{-x}\sin 2x+\frac{1}{10}e^{-x}\cos 2x+c=[/dispmath][dispmath]=\frac{e^{-x}}{20}\left(-5\sin 2x-10+\sin 2x+2\cos 2x\right)+c=\frac{e^{-x}}{20}\left(-4\sin 2x-10+2\cos^2 x-2\sin^2 x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=\frac{e^{-x}}{20}\left(-4\sin 2x-10+2-2\sin^2 x-2\sin^2 x\right)+c=\frac{e^{-x}}{20}\left(-4\sin 2x-8-4\sin^2 x\right)+c=[/dispmath][dispmath]=-\frac{e^{-x}}{5}\left(\sin 2x+2+\sin^2 x\right)+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 10:54
od Daniel
eseper je napisao:2.
...
[dispmath]\int\frac{x^3}{1+9x^2}\mathrm dx[/dispmath]
Ako nešto ne grješim, ovaj integral se ne može rješiti nikako osim rastavom na[dispmath]\int\left(\frac{x}{9}-\frac{x}{9\left(1+9x^2\right)}\right)\mathrm dx[/dispmath] međutim, kako doći do tog rastava? Dijeljenjem polinoma ili na neki drugi način?

A kako si uopšte došao do tog rastava, ako ne znaš kako doći do njega? :kojik:

Inače, do njega se dolazi ovako:
[dispmath]\int\frac{x^3}{1+9x^2}\mathrm dx=\int\frac{9x^3}{9\left(1+9x^2\right)}\mathrm dx=\int\frac{x+9x^3-x}{9\left(1+9x^2\right)}\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\int\left[\frac{x+9x^3}{9\left(1+9x^2\right)}-\frac{x}{9\left(1+9x^2\right)}\right]\mathrm dx=\int\left[\frac{x\cancel{\left(1+9x^2\right)}}{9\cancel{\left(1+9x^2\right)}}-\frac{x}{9\left(1+9x^2\right)}\right]\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\int\left[\frac{x}{9}-\frac{x}{9\left(1+9x^2\right)}\right]\mathrm dx[/dispmath]
eseper je napisao:3.
[dispmath]\int x\mathrm{tg}^2 x\mathrm dx[/dispmath]
Ne treba mi rješenje zadatka nego samo uputa. Pretpostavljam da se [inlmath]\mathrm{tg}^2x[/inlmath] treba u nešto raspisati, jer kada se odmah ide preko parcijalne integracije ne ispada mi...

[dispmath]\mathrm{tg}^2 x=\frac{\sin^2 x}{\cos^2 x}=\frac{1-\cos^2 x}{\cos^2 x}=\frac{1}{\cos^2 x}-1[/dispmath]
pa to uvrstiš u integral umesto tangensa...

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 11:06
od eseper
Izmorio sam te :oops: Hvala :thumbup:

Do rastava u drugom zadatku nisam došao sam ;)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 17:43
od Daniel
Opušteno... Nisi ti mene ništa izmorio, ne bi' se ja ovako raspisao da mi nije gušt. :P

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 18:19
od eseper
8-)

Super, sada znam za ubuduće :twisted: :mrgreen:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 14. Jul 2013, 18:20
od Daniel
A kao, nisi dosad znao :tongue:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Ponedeljak, 15. Jul 2013, 11:58
od eseper
Evo jednog s prošlogodišnjeg ispita.

Primjenjujući metode zamjene varijabli i parcijalne integracije izračunajte integral:
[dispmath]\int\sin(2x)\ln\left(\sin^2 x+\sqrt{1+\sin^4 x}\right)\mathrm dx[/dispmath]
evo kako sam ja to rješio

prvo, zamjena varijabli:
[inlmath]t=\sin^2 x\\
\mathrm dt=2\sin x\cos x=\sin(2x)\mathrm dx[/inlmath]

potom uvrštavanje nakon čega dobijemo sređeni integral
[dispmath]\int\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)\mathrm dt[/dispmath]
pa primjena pravila za parcijalnu integraciju
[inlmath]u=\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)\\
\mathrm du=\frac{1}{\sqrt{1+t^2}}\mathrm dt\\
\mathrm dv=\mathrm dt\\
v=t[/inlmath]
[dispmath]=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-\int\frac{t}{\sqrt{1+t^2}}\mathrm dt[/dispmath]
ponovno supstitucija
[inlmath]k=1+t^2\\
\mathrm dk=2t\mathrm dt[/inlmath]

pa uvrštavanje
[dispmath]=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-2\int\frac{\mathrm dk}{k^\frac{1}{2}}=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-2\frac{k^\frac{1}{2}}{\frac{1}{2}}[/dispmath][dispmath]=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-4\sqrt{k}=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-4\sqrt{1+t^2}+C[/dispmath]
i konačno sam dobio
[dispmath]=\sin^2(x)\ln\left(\sin^2(x)+\sqrt{1+\sin^4(x)}\right)-4\sqrt{1+\sin^4(x)}+C[/dispmath]
nadam se da je barem dio točan :whistle:

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Ponedeljak, 15. Jul 2013, 15:31
od Daniel
eseper je napisao:[inlmath]u=\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)[/inlmath]
[inlmath]\mathrm du=\frac{1}{\sqrt{1+t^2}}\mathrm dt[/inlmath]

Dobro, ovde si nekoliko koraka preskočio, ali OK, to je to...

E sad...
eseper je napisao:[dispmath]=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-\int\frac{t}{\sqrt{1+t^2}}\mathrm dt[/dispmath]
ponovno supstitucija
[inlmath]k=1+t^2\\
\mathrm dk=2t\mathrm dt[/inlmath]

pa uvrštavanje
[dispmath]=t\ln\left(t+\sqrt{1+t^2}\right)-{\color{red}2}\int\frac{\mathrm dk}{k^\frac{1}{2}}=\cdots[/dispmath]

Umesto ove dvojke treba [inlmath]\frac{1}{2}[/inlmath]. Zbog toga, konačan rezultat nije
eseper je napisao:[dispmath]\sin^2(x)\ln\left(\sin^2(x)+\sqrt{1+\sin^4(x)}\right)-{\color{red}4}\sqrt{1+\sin^4(x)}+C[/dispmath]

već je
[dispmath]\sin^2 x\ln\left(\sin^2 x+\sqrt{1+\sin^4 x}\right)-\sqrt{1+\sin^4 x}+c[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Sreda, 17. Jul 2013, 22:03
od eseper
Sljedeći integral - napisat ću i postupak obzirom da wolfram svašta izbacuje, pa da vidimo je li moja verzija točna
[dispmath]\int\cos^5 x\sin^4 x\mathrm dx[/dispmath][dispmath]\int\cos^5 x\sin^4 x\mathrm dx=\int\left(\cos^2x\right)^2\cos x\left(\sin^2x\right)^2\mathrm dx=\int\left(1-\sin^2x\right)^2\cos x\left(\sin^2x\right)^2\mathrm dx[/dispmath]
zamjena varijabli
[inlmath]t=\sin x\\
\mathrm dt=\cos x\mathrm dx[/inlmath]
[dispmath]=\int\left(1-t^2\right)^2 t^4\mathrm dt=\int\left(1-2t^2+t^4\right)t^4\mathrm dt=\int\left(t^4-2t^6+t^8\right)\mathrm dt=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{5}t^5-\frac{2}{7}t^7+\frac{1}{9}t^9+C[/dispmath]
konačno rješenje moje verzije ovog zadatka je
[dispmath]\int\cos^5 x\sin^4 x\mathrm dx=\frac{1}{5}\sin^5x-\frac{2}{7}\sin^7x+\frac{1}{9}\sin^9x+C[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Četvrtak, 18. Jul 2013, 00:50
od Daniel
Ma, pusti ti šta kaže Wolfram... :) Tvoje rešenje je sasvim tačno. :correct:
Zapravo, tačno je i njegovo. :mrgreen: Samo što ste radili na različite načine i dobili jedno isto rešenje, ali zapisano na dva potpuno različita načina. ;)

Evo na koji način je (pretpostavljam) Wolfram radio:
[dispmath]\int\cos^5 x\sin^4 x\mathrm dx=\int\cos x\left(\sin x\cos x\right)^4\mathrm dx=\int\cos x\left(\frac{1}{2}\sin 2x\right)^4\mathrm dx[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{16}\int\cos x\sin^4 2x\mathrm dx=\frac{1}{16}\int\cos x\left(\frac{1-\cos 4x}{2}\right)^2\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{64}\int\cos x\left(1-2\cos 4x+\cos^2 4x\right)\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{64}\int\cos x\mathrm dx-\frac{1}{32}\int\cos x\cos 4x\mathrm dx+\frac{1}{64}\int\cos x\cos^2 4x\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{64}\sin x-\frac{1}{32}\cdot\frac{1}{2}\int\left(\cos 5x+\cos 3x\right)\mathrm dx+\frac{1}{128}\int\cos x\left(1+\cos 8x\right)\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{64}\sin x-\frac{1}{64}\cdot\frac{1}{5}\int\cos 5x\mathrm d\left(5x\right)-\frac{1}{64}\cdot\frac{1}{3}\int\cos 3x\mathrm d\left(3x\right)+\frac{1}{128}\int\cos x\mathrm dx+\frac{1}{128}\int\cos x\cos 8x\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{64}\sin x-\frac{1}{320}\sin 5x-\frac{1}{192}\sin 3x+\frac{1}{128}\sin x+\frac{1}{128}\cdot\frac{1}{2}\int\left(\cos 9x+\cos 7x\right)\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{3}{128}\sin x-\frac{1}{320}\sin 5x-\frac{1}{192}\sin 3x+\frac{1}{256}\cdot\frac{1}{9}\int\cos 9x\mathrm d\left(9x\right)+\frac{1}{256}\cdot\frac{1}{7}\int\cos 7x\mathrm d\left(7x\right)=[/dispmath][dispmath]=\frac{3}{128}\sin x-\frac{1}{320}\sin 5x-\frac{1}{192}\sin 3x+\frac{1}{2304}\sin 9x+\frac{1}{1792}\sin 7x+c[/dispmath]
I, kad bi se to sad sve izrazilo u funkciji od [inlmath]\sin x[/inlmath] (to prepuštam tebi ako si dokon – mene zaista mrzi :P ), dobilo bi se rešenje identično tvom.

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Subota, 03. Avgust 2013, 21:49
od eseper
[dispmath]\int x(\mathrm{arctg}\:x)^2\mathrm dx[/dispmath]
parcijalna integracija
[inlmath]u=(\mathrm{arctg}\:x)^2\\
\mathrm du=\frac{2\mathrm{arctg}\:x}{1+x^2}\mathrm dx\\
\mathrm dv=x\mathrm dx\\
v=\frac{x^2}{2}[/inlmath]
[dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-\int\frac{x^2}{2}\frac{2\mathrm{arctg}\:x}{1+x^2}\mathrm dx=[/dispmath][dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-\int\frac{x^2\mathrm{arctg}\:x}{1+x^2}\mathrm dx[/dispmath]
zamjena varijabli
[inlmath]t=\mathrm{arctg}\:x\\
\mathrm dt=\frac{1}{1+x^2}\mathrm dx\\
x=\mathrm{tg}\:t[/inlmath]
[dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-\int\mathrm{tg}^2 t\mathrm dt[/dispmath][dispmath]\mathrm{tg}^2t=\frac{1}{\cos^2t}-1[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{2}x^2\mathrm{arctg}^2x-\int\frac{1}{\cos^2t}\mathrm dt+\int\mathrm dt=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{2}x^2\mathrm{arctg}^2x-\mathrm{tg}\:t+t=[/dispmath][dispmath]=\frac{1}{2}x^2\mathrm{arctg}^2x-\mathrm{tg}(\mathrm{arctg}\:x)+\mathrm{arctg}\:x+C[/dispmath]
Zadatak je netočan. Kao točno rješenje stoji [dispmath]\frac{x^2+1}{2}(\mathrm{arctg}\:x)^2-x\mathrm{arctg}\:x+\frac{1}{2}\ln\left(x^2+1\right)+C[/dispmath]
Ne treba mi postupak, samo uputa kako riješiti na drugi način, tj. gdje radim grešku... :)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Subota, 03. Avgust 2013, 23:30
od Daniel
Evo ti greška ovde:
eseper je napisao:[dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-\int\frac{x^2\mathrm{arctg}\:x}{1+x^2}\mathrm dx[/dispmath]
zamjena varijabli
[inlmath]t=\mathrm{arctg}\:x\\
\mathrm dt=\frac{1}{1+x^2}\mathrm dx\\
x=\mathrm{tg}\:t[/inlmath]
[dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-{\color{red}\int\mathrm{tg}^2 t\mathrm dt}[/dispmath]

Posle zamene varijabli trebalo je da dobiješ
[dispmath]=\frac{x^2}{2}\mathrm{arctg}^2x-\int{\color{red}t}\cdot\mathrm{tg}^2 t\mathrm dt[/dispmath]
tj. fali ti jedno [inlmath]t[/inlmath] pod integralom, jer je [inlmath]\mathrm{arctg}\:x=t[/inlmath].

Nastavi dalje s tim [inlmath]t[/inlmath] i dobićeš ispravan rezultat.

I inače, [inlmath]\mathrm{tg}\left(\mathrm{arctg}\:x\right)[/inlmath] nemoj ostavljati u tom obliku, već piši to kao [inlmath]x[/inlmath]. ;)

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Subota, 03. Avgust 2013, 23:35
od eseper
Joj, kako ga izostavih... Nisam uopće uočio... Hvala ;)

Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 23. Februar 2014, 21:43
od _Mita
[dispmath]\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^{3/2}}[/dispmath]
Primenio sam parcijalnu integraciju:
[dispmath]u=\frac{x}{\sqrt{1+x^2}}\quad\mathrm dv=\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}}{1+x^2}\mathrm dx[/dispmath]
I sve dobijem lepo do integrala :
[dispmath]\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\sqrt{1+x^2}}[/dispmath] koji ne umem da resim. Da li gresim negde pre ovog koraka?

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Nedelja, 23. Februar 2014, 22:12
od _Mita
Sad sam video da se ne dobija [dispmath]\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\sqrt{1+x^2}}[/dispmath] nego
[dispmath]\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^{3/2}}[/dispmath]
ali opet mi se pri resavanju ovog integrala javlja problem xD

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Ponedeljak, 24. Februar 2014, 01:51
od Daniel
Znači, dobio si
[dispmath]\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}=\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}-\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}\quad\left(1\right)[/dispmath]
E sad računaš integral [inlmath]\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}[/inlmath], takođe parcijalnom:
[inlmath]u=\frac{1}{\sqrt{1+x^2}}\\
\mathrm du=-\frac{x\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}\\
\mathrm dv=\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{1+x^2}\\
v=e^{\mathrm{arctg}\:x}[/inlmath]
[dispmath]\int\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}=\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}+\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}\quad\left(2\right)[/dispmath]
Sada [inlmath]\left(2\right)[/inlmath] uvrstimo u [inlmath]\left(1\right)[/inlmath]:
[dispmath]\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}=\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}-\left(\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}+\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}\right)[/dispmath]
I, pošto na levoj i na desnoj strani imamo isti integral, ovo možeš posmatrati kao jednačinu u kojoj ti je nepoznata upravo taj integral koji tražiš.
Prilikom prebacivanja desnog integrala na levu stranu potrebno je, samo, na desnu stranu dodati konstantu [inlmath]c[/inlmath], jer je ta konstanta bila sadržana u tom integralu dok je on bio na desnoj strani:
[dispmath]2\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}=\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}-\frac{e^{\mathrm{arctg}\:x}}{\sqrt{1+x^2}}+c[/dispmath][dispmath]\cdots[/dispmath][dispmath]\enclose{box}{\int\frac{xe^{\mathrm{arctg}\:x}\mathrm dx}{\left(1+x^2\right)^\frac{3}{2}}=\frac{\left(x-1\right)e^{\mathrm{arctg}\:x}}{2\sqrt{1+x^2}}+c}[/dispmath]

Re: Parcijalna integracija

PostPoslato: Ponedeljak, 24. Februar 2014, 09:20
od _Mita
Uspeo sam na kraju bas ovako da ga uradim, posle par sati muke :crazy: Ali najveci problem su mi predstavljale greske u diferenciranju 'lako je to' :?